Toka po bëhet gjithnjë e më e shndritshme, sipas një studimi të ri shkencor të bazuar në më shumë se 1.1 milionë imazhe satelitore.
Megjithatë, shpërndarja gjeografike dhe intensiteti i rritjes ndryshojnë shumë, për shkak të pandemisë Covid-19, rregulloreve të ndotjes nga drita dhe zhvillimeve ekonomike globale.
Studiuesit e financuar nga NASA në Universitetin e Connecticut (UConn) analizuan imazhet satelitore gjatë një periudhe nëntëvjeçare dhe arritën në përfundimin se drita artificiale në planet u rrit me një total prej 16% midis viteve 2014 dhe 2022.
Zbulimi është në përputhje me një studim të vitit 2017, i cili zbuloi se hapësirat e ndriçuara artificialisht në natyrë ishin rritur me rreth 2% në vit gjatë pesë viteve të mëparshme, me ndotjen nga drita që kufizon errësirën pothuajse kudo.
Studimi më i fundit, i botuar këtë muaj në revistën e rishikuar nga kolegët Nature, zbulon se disa pjesë të botës janë bërë më të errëta, duke kompensuar pjesërisht një rritje të përgjithshme prej 34% të shkëlqimit global. Evropa ka parë një ulje të ndjeshme të ndriçimit për shkak të rregulloreve të efikasitetit të energjisë, ndërsa Venezuela ka humbur më shumë se 26% të ndriçimit të saj të natës për shkak të kolapsit ekonomik, thanë studiuesit.
Në përgjithësi, izolimet një ngadalësim i aktivitetit industrial dhe një rënie e turizmit për shkak të pandemisë së koronavirusit kanë pasur një ndikim të rëndësishëm në shumë rajone në vitet e para të dekadës. Kohët e fundit, lufta Rusi-Ukrainë ka lënë “gjurmë të dukshme” në këtë zonë gjeografike.
Azia sheh rritjen më të madhe të shkëlqimit
Azia vazhdoi, siç pritej, të regjistrojë rritjen më të madhe të shkëlqimit krahasuar me rajonet e tjera.
“Ajo që satelitët po zbulojnë për netët tona sot nuk është një rrëfim i thjeshtë i progresit apo rënies” , tha Zhe Zhu, bashkautor i studimit dhe drejtor i Laboratorit Global të Teledeteksionit Mjedisor të UConn, në një raport të publikuar në faqen e internetit të NASA-s.
“Është një portret dinamik i një specie që riformëson mjedisin e saj në kohë reale, duke ndërtuar, shkatërruar, mirëmbajtur dhe shembur, shpesh njëkohësisht. Bota nuk po bëhet thjesht më e ndritshme. Ajo po dridhet”, tha ai.
Zhu dhe ekipi i tij kërkimor analizuan 1.16 milionë imazhe satelitore në nivel pikseli, duke filtruar ndërhyrjet nga drita e hënës, retë dhe faktorët atmosferikë, duke përdorur një qasje që, shpjegoi ai, është e ngjashme me përdorimin e “syzeve inteligjente” për të zbuluar ndryshime reale në dritën e natës.
Përvoja, vuri në dukje ai, ishte “si të shihje rrahjet e zemrës së planetit”.
Evropa është “errësuar” dukshëm
Mbretëria e Bashkuar dhe Holanda panë një rënie prej 22% dhe 21% respektivisht, ndërsa netët evropiane u errësuan ndjeshëm në vitin 2022, gjatë krizës energjetike që pasoi fillimin e konfliktit Rusi-Ukrainë.
Studimi gjithashtu theksoi shkallën e djegies së gazit nga kompanitë e energjisë në Shtetet e Bashkuara në një kohë kur prodhimi vendas i naftës dhe gazit arriti nivele rekord. Imazhet satelitore zbuluan cikle djegieje intensive të gazit, të njohura si djegie, në pjesët qendrore të Shteteve të Bashkuara, veçanërisht në pellgun Permian në Teksas dhe Formacionin Bakken në Dakotën e Veriut, sipas NASA-s.
Deborah Gordon, bashkëpunëtore e lartë shkencore në programin e informacionit mbi klimën të Institutit Rocky Mountain, i tha agjencisë hapësinore:
“Ka një vlerë të konsiderueshme në njoftimin e menaxherëve, investitorëve dhe siguruesve se kjo po ndodh, si privatisht ashtu edhe publikisht, globalisht”.
Siç vuri në dukje ai, “të kuptuarit se ku shpërdorohet gazi natyror në të gjithë botën dhe bërja e këtyre të dhënave në dispozicion publik është veçanërisht e rëndësishme për sigurinë energjetike, ekonomike dhe mjedisore”.
