Panxhari dhe frutat e kaktuseve kanë diçka të përbashkët: një pigment të kuq të quajtur betalainë, që mund të ketë ndihmuar bimët të përshtaten me thatësirën.
Në pamje të parë, përshtatja e kaktuseve me shkretëtirën duket e qartë. Kërcelli i trashë dhe i mbushur me ujë i ndihmon të mbijetojnë për muaj pa reshje. Por një studim i ri sugjeron se kjo përshtatje mund të ketë ardhur më vonë.
Studiuesit rindërtuan pemën evolucionare të më shumë se 4400 specieve dhe analizuan praninë e pigmentit, aftësinë për të ruajtur ujin dhe tolerancën ndaj thatësirës. Rezultatet tregojnë se betalainat u shfaqën përpara përshtatjeve të tjera ndaj thatësirës.
Pigmentet betalainë gjenden në rreth 12,000 specie, përfshirë panxharin, bugenvilen, amarantin dhe kaktuset. Ato nuk prodhohen nga bimë të tjera. Nivelet e tyre rriten kur bimët përballen me kripë, thatësirë dhe rrezatim të fortë ultravjollcë, ndërsa studimet laboratorike sugjerojnë se pigmenti mund të mbrojë qelizat nga dëmtimi.
Nga speciet tolerante ndaj thatësirës të analizuara, 75% përmbanin betalaina, krahasuar me 55% të të gjitha specieve. Në zonat e nxehta dhe të thata, shifra arrinte në 85%.
Ruajtja e ujit duket se erdhi më pas. Plot 97% e specieve me inde të lëngshme dhe të trasha përmbanin betalaina. Studiuesit sugjerojnë se pigmenti mund t’i ketë ndihmuar bimët të përballonin fillimisht kushtet e thata, ndërsa zhvillimi i indeve që ruajnë ujin erdhi më vonë.
Megjithatë, mekanizmi mbetet i paprovuar. Studiuesit mendojnë se betalainat mund të mbrojnë qelizat nga dëmtimet e shkaktuara nga stresi ose të ndihmojnë bimët të thithin më mirë ujin.
Studiuesit theksojnë se nevojiten eksperimente me bimë të gjalla për të përcaktuar nëse pigmenti është vërtet përgjegjës për rritjen e tolerancës ndaj thatësirës, apo thjesht evoluoi së bashku me të.
