Megjithëse dallimet kulturore në mbarë botën duket se po zvogëlohen gradualisht falë medias, rrjeteve sociale dhe udhëtimeve masive, ato sigurisht nuk janë zhdukur plotësisht. Për fatin tonë, disa dekada interneti dhe zgjerimi i mëvonshëm i rrjeteve sociale nuk mund të fshijnë traditat, zakonet dhe filozofitë e lashta që janë formuar gjatë shekujve e madje mijëvjeçarëve. Edhe pse shohim shumë të rinj në Azi që krahasohen me kulturën perëndimore, ne perëndimorët kemi ende shumë për të mësuar dhe për t’u frymëzuar nga filozofitë e lashta të Lindjes.
Mushini
Një nga këto koncepte frymëzuese është termi japonez mushin, një formë magjepsëse meditimi dhe një gjendje mendore që mund të ndikojë ndjeshëm në mënyrën se si një njeri jeton dhe e drejton jetën e tij.
Fjala mushin përbëhet nga dy karaktere kanji: 無 (mu), që do të thotë “zbrazëti”, dhe 心 (shin), që do të thotë “zemër”, “shpirt” ose, në këtë rast, “mendje”. Mushin mund të përkthehet përafërsisht si “asgjë në mendje” ose “mendje pa mendime”. Ajo rrjedh nga shprehja më e gjatë e përdorur në Budizmin Zen, 無心の心 (mushin no shin), që do të thotë “mendje pa të menduar”.
Çfarë është mushini?
Mushini është një gjendje mendore në të cilën mendja është e lirë nga të gjitha mendimet, dëshirat, idetë dhe paragjykimet. Kur mendja është e kthjellët, njeriu çlirohet nga egoja dhe është në gjendje të veprojë në mënyrë spontane dhe natyrshme, pa emocione të tepërta dhe pa hezitim. Në këtë mënyrë, mendja mbetet e hapur ndaj gjithçkaje.
Ky është një koncept shumë i rëndësishëm në shumë arte tradicionale japoneze, si ikebana (arti i rregullimit të luleve), shodo (kaligrafia japoneze) dhe sumi-e (piktura me bojë të zezë), por veçanërisht në artet marciale aziatike, si aikido.
Disiplina dhe ndërgjegjësimi për çastin e tanishëm janë thelbësorë në këto arte. Përmes mushinit, artistët dhe luftëtarët arrijnë përqendrim dhe ndjeshmëri të jashtëzakonshme. Kur mendja është e pastër, krijimtaria ose veprimi i tyre bëhet intuitiv dhe buron nga nënndërgjegjja.
Historia
Përmendja e parë e mushinit gjendet te murgu i famshëm zen i shekullit të 17-të Takuan Soho (1573–1645), i njohur gjithashtu si poet, piktor, kaligraf, mjeshtër i ceremonisë së çajit dhe një shpatar i shkëlqyer. Në veprën e tij “Mendja e çliruar”, ai bashkon elemente të Budizmit Zen me artet marciale.
Paragrafi i mëposhtëm shpjegon në mënyrë të shkëlqyer se çfarë ndodh në mendje gjatë gjendjes së mushinit:
“Kur shpatari përballet me kundërshtarin e tij, ai nuk duhet të mendojë as për kundërshtarin, as për veten, as për lëvizjet e shpatës së armikut. Ai thjesht qëndron aty me shpatën e tij, e cila, duke harruar çdo teknikë, është gati vetëm të ndjekë udhëzimet e nënndërgjegjes. Njeriu e ka zhdukur veten si përdorues të shpatës. Kur ai godet, nuk është njeriu ai që godet, por shpata në dorën e nënndërgjegjes së tij.”
Një gjendje kaq e pastër mendore, një qartësi e plotë e mendjes, do të thotë që mendja nuk është e mbërthyer nga mendimet apo emocionet dhe, për këtë arsye, është e hapur ndaj gjithçkaje. Ajo është e pranishme, e vetëdijshme dhe e lirë.
Kjo gjendje arrihet kur mendja çlirohet nga zemërimi, frika, mendimet shpërqendruese, egoja dhe gjykimet. Njeriu është plotësisht i lirë të veprojë dhe t’u përgjigjet situatave pa frikë dhe pa u ndikuar nga faktorët e jashtëm. Në atë moment, ai nuk mbështetet tek ajo që mendon se duhet të jetë lëvizja e radhës, por tek reagimet e tij të stërvitura natyrshëm ose tek intuita.
Megjithatë, kjo nuk është një gjendje relaksi e ngjashme me gjumin. Mund të thuhet se mendja punon jashtëzakonisht shpejt, por pa një qëllim, plan apo drejtim të vetëdijshëm.
Mushini në botën perëndimore
Mushini është një koncept japonez me rrënjë në budizmin zen. Megjithatë, një formë e ngjashme e tij mund të gjendet në shumë fusha dhe disiplina në mbarë botën.
Për shembull, edhe një atlet gjatë garës përjeton një lloj mushini. Ai duhet të çlirohet nga të menduarit e vetëdijshëm për të bërë thjesht atë që di të bëjë, të vrapojë. Edhe pse kjo gjendje e përqendrimit ekstrem mund të ketë një emër tjetër.
E njëjta gjë vlen edhe për aktorët kur improvizojnë ose zhyten plotësisht në personazhin që interpretojnë. Ata duhet ta zbrazin mendjen nga egoja, në mënyrë që të reagojnë shpejt dhe natyrshëm ndaj çdo situate.
Pse mund të jetë i dobishëm për ne?
Mushini është koncept shumë i vlefshëm, nga i cili mund të frymëzohemi në shumë situata të jetës. Pavarësisht profesionit apo fushës suaj, nëse përpiqeni ta çlironi mendjen nga zhurma e brendshme, nga gjykimet e nxituara dhe supozimet, do të ndaloni së menduari paraprakisht për dështimet e mundshme. Në vend të kësaj, do të jetoni vetëm çastin e tanishëm dhe do të përqendroheni plotësisht te detyra që keni përpara.
Ndoshta edhe ju mund ta përjetoni gjendjen e mushinit. Ajo mund t’ju ndihmojë të përmirësoni performancën, qoftë si sportist, artist, krijues, apo thjesht si dikush që dëshiron të përqendrohet më mirë. Është një koncept që ia vlen ta njohësh dhe ta reflektosh.
