Spanja është përfshirë këtë të mërkurë nga një valë masive protestash dhe grevash, që kanë paralizuar transportin, industrinë dhe një pjesë të konsiderueshme të aktiviteteve ekonomike. Miliona punonjës kanë braktisur vendet e punës për të protestuar kundër rritjes së çmimeve, krizës së strehimit dhe kostos gjithnjë e më të papërballueshme të jetesës.
Greva e përgjithshme 24-orëshe, e para në vend pas 14 vitesh, është shoqëruar me përplasje mes protestuesve dhe policisë, bllokime rrugësh, djegie gomash dhe arrestime në disa qytete. Në Madrid, forcat e rendit kanë përdorur spraj me piper për të shpërndarë protestuesit, ndërsa në Barcelonë janë bllokuar akse të rëndësishme rrugore dhe hyrje të qendrave industriale.
Sipas raportimeve të The Times, protestuesit kanë penguar hyrjen e kamionëve dhe punonjësve në tregjet kryesore të Madridit dhe Barcelonës, duke shkaktuar ndërprerje të furnizimeve dhe vështirësi në qarkullimin e mallrave.
Tensionet më të forta janë regjistruar në tregun e madh ushqimor Mercamadrid, ku rreth një mijë protestues janë mbledhur që në orët e para të mëngjesit për të bllokuar hyrjet. Përplasjet me policinë kanë lënë 13 persona që kanë pasur nevojë për ndihmë mjekësore, kryesisht për shkak të dëmtimeve dhe irritimit nga spraji me piper.
Deri në mesditë, autoritetet kishin raportuar të paktën 27 të arrestuar në të gjithë vendin. Arrestime janë regjistruar në rajonin bask, Valencia, Granada, Madrid, Barcelonë dhe qytete të tjera. Sindikatat kanë dënuar ndërhyrjet e policisë, duke i cilësuar të papranueshme dhe duke paralajmëruar veprime ligjore.
Sur in English
Ndërkohë, greva ka goditur disa prej sektorëve më të rëndësishëm të ekonomisë spanjolle. Sipas sindikatave UGT dhe CCOO, pjesëmarrja ka arritur në 90% në industrinë automobilistike dhe sektorin portual, 85% në industrinë e mishit, 82% në shërbimet e grumbullimit të mbetjeve dhe 75% në sektorin energjetik.
Në Barcelonë, transporti publik është përballur me ndërprerje të mëdha, ndërsa metroja ka funksionuar kryesisht gjatë orareve të pikut. Në Madrid, shërbimet e metrosë janë reduktuar ndjeshëm, ndërsa në aeroportet e vendit janë anuluar rreth 5% e fluturimeve të planifikuara.
Shumë shkolla dhe universitete kanë pezulluar mësimin ose kanë funksionuar me kapacitete minimale. Në disa zona, protestuesit kanë vendosur barrikada dhe u kanë vënë flakën gomave për të penguar qarkullimin.
Në qendër të zemërimit qytetar është kriza e strehimit, e cila është shndërruar në një nga problemet më të mëdha sociale të Spanjës.
Gjatë dekadës së fundit, qiratë janë rritur me rreth 80%, ndërsa çmimet e banesave me 63%. Sipas të dhënave të Këshillit të Rinisë së Spanjës, qiraja mesatare prej 1.176 eurosh në muaj është pothuajse e barabartë me pagën mesatare mujore të një të riu.
Banka Qendrore spanjolle vlerëson se vendi ka një mungesë prej rreth 750 mijë banesash, deficit që mund të kalojë një milion deri në vitin 2028.
Zemërimi u përshkallëzua veçanërisht pas dëbimit nga banesa të një 87-vjeçareje në Madrid, Maricarmen Abascal, e cila kishte jetuar në të njëjtën shtëpi për më shumë se shtatë dekada. Vdekja e saj pas dëbimit shkaktoi reagime të forta dhe e shndërroi rastin në simbol të krizës së strehimit.
Sindikatat dhe organizatat e qiramarrësve kërkojnë ndërhyrje urgjente të qeverisë për kufizimin e rritjes së qirave, mbrojtjen e familjeve nga dëbimet, frenimin e spekulimeve në tregun e pasurive të paluajtshme dhe kufizimin e përdorimit të banesave për qiradhënie turistike afatshkurtër.
Por protesta masive ka marrë edhe përmasa të forta politike, pasi zhvillohet vetëm 18 ditë përpara zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 29 nëntorit.
Kryeministri socialist Pedro Sánchez i shpalli zgjedhjet pasi partitë e djathta bllokuan në Parlament masat emergjente të qeverisë për krizën e strehimit.
Ndërsa Sánchez ka shprehur mbështetje për të drejtën e grevës dhe ka kërkuar ta vendosë çështjen sociale në qendër të debatit elektoral, opozita e djathtë akuzon sindikatat se po përpiqen të ndihmojnë qeverinë përpara votimit.
Isabel Díaz Ayuso, drejtuese e rajonit të Madridit dhe një prej figurave kryesore të Partisë Popullore, ka kritikuar ashpër bllokimet, duke akuzuar organizatorët se po mbajnë peng qytetarët.
Nga ana tjetër, drejtuesit sindikalë këmbëngulin se protesta nuk është organizuar për t’i shërbyer një partie politike, por për të kërkuar zgjidhje ndaj një krize që po prek miliona familje.
Greva e përgjithshme zhvillohet gjithashtu në një periudhë të vështirë për qeverinë spanjolle, e cila përballet me polemika për çështje korrupsioni dhe me kritika pas një aksidenti të rëndë hekurudhor që u mori jetën 69 personave muajin e kaluar.
Me ekonominë e goditur nga ndërprerjet, rrugët e bllokuara dhe tensionet politike në rritje, protesta e 11 nëntorit është shndërruar në një nga mobilizimet më të mëdha sociale të viteve të fundit në Spanjë, duke e vendosur krizën e strehimit në qendër të përballjes politike përpara zgjedhjeve parlamentare.
