Jeta ishte shumë ndryshe në vitin 1926.Një shekull më parë, Babe Ruth hyri në histori si lojtari i parë i bejsbollit që realizoi tre homerun-e në një ndeshje të World Series; telefonata e parë transatlantike nga Nju Jorku në Londër lidhi dy kontinente; ndërsa demonstrimi i parë i televizionit u zhvillua në Skoci.
Në atë vit lindi mbretëresha e ardhshme e Anglisë, Elizabeth II; kompania Ford Motor krijoi javën 40-orëshe të punës; ndërsa kampionia olimpike Gertrude Ederle u bë gruaja e parë që notoi përtej Kanalit Anglez.
100 vjet më parë, Ernest Hemingway botoi romanin e tij të parë, iluzionisti Harry Houdini vdiq pasi mori një grusht në bark, ndërsa në Shtetet e Bashkuara u krijua Sistemi Kombëtar i Autostradave me Numra, duke vendosur në hartë edhe rrugën ikonike Route 66.
Vetëm nga lajmet dhe ngjarjet e kohës, viti 1926 duket sikur i përket një bote krejt tjetër nga viti 2026. Edhe pse disa tradita të asaj kohe vazhdojnë ende, shumë festa dhe mënyra festimi, përfshirë Hallouinin, kanë ndryshuar ndjeshëm gjatë 100 viteve të fundit.
Njerëzit nuk kërcenin ende me “Monster Mash”, kënga doli vetëm në vitin 1962, dhe as nuk “gjuanin fantazma” si në filmat e viteve ’80. Atëherë, si e festonin amerikanët Hallouinin në vitin 1926?
FESTAT E HALLOUINIT DHE “KARAMELE OSE RRENG”
Sipas Winchester Mystery House, kompania Beistle prezantoi në vitin 1921 një linjë dekorimesh me tematikë Hallouini. Njerëzit i zbukuronin shtëpitë me mace, skelete dhe shtriga prej letre për të shënuar fillimin e sezonit, njësoj siç bëjmë edhe sot.
Të ftuarit në festa kërcenin dhe këndonin nën ritmet e këngëve si “Undertaker’s Blues” nga Helen Gross& the Kansas City Five, “Heebie Jeebies” nga Louis Armstrong dhe “The Nightmare” nga The New Orleans Owls.
Festimet përfshinin lojëra si hedhja e unazave mbi kunguj dhe kapja e mollëve me gojë nga një legen me ujë. Në vitet 1920 thuhej se, nëse një burrë kapte një mollë të shënuar me emrin e një gruaje, të dy ishin të destinuar të bëheshin çift. Kjo ishte një nga lojërat e para për të gjetur partnerin. Edhe pse në Shtetet e Bashkuara ishte në fuqi Prohibicioni, njerëzit vazhdonin të organizonin festa Hallouini dhe të merrnin pjesë në parada.
Hallouini i vitit 1926 ishte në të vërtetë më shumë “rreng” sesa “karamele”, pasi shakatë dhe prapësitë ishin pjesë e rëndësishme e festës. Fëmijë dhe adoleshentë të zhurmshëm vidhnin sende, godisnin njerëzit me thasë me miell dhe vendosnin objekte të çuditshme mbi çatitë e fqinjëve, ndërsa mbanin maska Hallouini.
Vandalizmi u bë aq i madh, sa disa bashki menduan madje të anulonin fare aktivitetet e Hallouinit.
Shprehja “karamele ose rrengdaton rreth një shekull më parë. Fëmijët shkonin te dyert e shtëpive të veshur me kostume dhe bënin një “rreng”, këndonin një këngë, recitonin një poezi ose tregonin një shaka, për të fituar një “karamele”, pra, një dhuratë.
Ndryshe nga sot, fëmijët nuk prisnin thjesht të merrnin karamele. Ata duhej të tregonin pak kreativitet për të mbushur çantat e tyre.
Sot, fëmijët dhe të rriturit vishen si personazhet e tyre të preferuara nga filmat dhe serialet televizive, si yjet më të njohur të muzikës pop ose si personazhe të lojërave elektronike. Herë pas here mund të shohësh edhe dikë me një kostum të frymëzuar nga Hallouini i së kaluarës, si një personazh i famshëm i viteve ’50, një kloun, një shtrigë apo edhe një mumie të mbështjellë me letër higjienike!
100 vjet më parë, kostumet e Hallouinit ishin shumë më të thjeshta dhe zakonisht përgatiteshin në shtëpi. Gratë qepnin kostume klounësh për fëmijët e tyre, ndërsa pjesëmarrësit në festa visheshin si figura klasike të sezonit të frikshëm, si shtriga dhe kunguj, dhe vendosnin maska të frikshme prej letre.
